Maladi & Plant

Kèk kondisyon sante moun konn genyen souvan ak plant TRAMIL dokimante pou yo. Non Kreyòl ak botanik, fason pou prepare yo, estati TRAMIL, ak kilè pou ale wè yon doktè.

AvètismanEnfòmasyon sa a se pou edikasyon sèlman. FDA pa evalye deklarasyon sa yo. Laboratwa a pa bay preskripsyon, pa bay doz, epi li pa ranplase yon pwofesyonèl sante.

Kantite ki make yo soti nan dosye TRAMIL la — se pa yon doz pou yon moun. Tout plant sa yo klase REK (rekòmande) epi yo se yon konpleman pou swen medikal, pa yon ranplasman.

Djare

Sekirite anvan tout bagay: tout plant sa yo se yon konpleman pou terapi reyidratasyon oral (dlo ak sèl-sik) — yo pa ranplase l.

Plant	Preparasyon dokimante	TRAMIL
Kanèl Cinnamomum verum	Ekòs (bwa kanèl), dekoksyon: 3g nan 2 tas dlo, bouyi 10 min, 1 tas 2 fwa/jou oswa apre chak epizòd. Maks 3 jou.	REK
Zoranj si Citrus aurantiifolia / aurantium	Bwè ji yon fwi natirèl 2 fwa/jou.	REK
Kokoye Cocos nucifera	Dlo kokoye fre pou remineralizasyon; dekoksyon fèy (30g/1L, bouyi 10 min) — 4 tas/jou.	REK
Kajou Anacardium occidentale	Ji fwi mi (1 kiyè apre chak epizòd) oswa dekoksyon fèy jèn, 1 tas apre chak repa.	REK

Drapo wouj · 2 jou (adilt) · 1 jou (timoun). Si djare a pèsiste plis pase 2 jou (adilt) oswa 1 jou (timoun), oswa si gen siy dezidratasyon (lang sèk, po ki pa retounen, pipi ki ra) — wè yon doktè san pèdi tan. Pa itilize pou timoun piti san konsèy medikal.

Tous, Grip ak Rim

Plant	Preparasyon dokimante	TRAMIL
Sitwonèl Cymbopogon citratus	Fèy, dekoksyon oswa tizann: 15-25g/1L, 1 tas 2-3 fwa/jou. Filtre byen ak twal anvan bwè.	REK
Zoranj / Sitwon peyi Citrus sinensis / aurantiifolia	Bwè ji yon fwi 2 fwa/jou; oswa dekoksyon ekòs/fèy pou lafyèv ki mache ak grip.	REK
Fèy Lougawou / chòche Bryophyllum pinnatum	Dekoksyon 15g fèy fre / 2 tas dlo, bouyi 5 min, 1 tas 3 fwa/jou pou 3-7 jou. Pa pou gwosès.	REK
Bwa dòm Guazuma ulmifolia	Dekoksyon fèy fennen: 12g/1L, bouyi 10 min, 3-4 tas/jou. Pa pou timoun anba 12 an.	REK
Lyann mòl Cissus verticillata	Dekoksyon fèy: 30g/1L, bouyi 10 min, 3 tas/jou. Kontrenndike ak medikaman kont depresyon.	REK

Drapo wouj · Touse 5 jou · Grip/Rim 7 jou. Touse plis pase 5 jou, grip/rim plis pase 7 jou, oswa lafyèv plis pase 2 jou — wè yon doktè. Sitwonèl ak fèy chòche pa pou fanm ansent oswa timoun piti.

Lafyèv

Plant	Preparasyon dokimante	TRAMIL
Sitwonèl Cymbopogon citratus	Dekoksyon/tizann fèy: 15-25g/1L, 1 tas 2-3 fwa/jou.	REK
Vetivè Chrysopogon zizanioides	Dekoksyon fèy oswa rasin ak fèy, nan beny tou. Konplemantè ak swen medikal.	REK
Lay Allium sativum	Dekoksyon 2-5g gous fre / 1 tas dlo, bouyi 10 min, 1 tas 3 fwa/jou. Evite si w ap pran antikoagilan.	REK
Chadèk Citrus maxima	Dekoksyon ekòs: 5-10g/1 tas, bouyi 5 min, 1 tas 3 fwa/jou (2 a 5 jou).	REK
Koulant Eryngium foetidum	Dekoksyon/tizann plant antye: 20-30g/1L, 1 tas 3 fwa/jou. Pa pou timoun anba 3 an.	REK

Drapo wouj · 2 jou. Lafyèv ki pèsiste plis pase 2 jou, oswa lafyèv wo lakay timoun piti — chèche swen medikal san tann. Lay pa pou moun sou tretman antikoagilan, anti-enflamatwa, oswa anvan operasyon.

Ensomni ak Nève

Plant ki rafrechi ak apezi sistèm nè a san lou.

Plant	Preparasyon dokimante	TRAMIL
Vetivè Chrysopogon zizanioides	Dekoksyon rasin ak fèy: 4 rasin kraze + fèy nan 1L dlo, bouyi 10 min, 1 tas 3 fwa/jou. Itilize tou nan beny. Pa pou timoun anba 8 an.	REK
Chapantye Justicia pectoralis	Dekoksyon/tizann fèy: 5-10g/1 tas, 1 tas 2-4 fwa/jou selon sentòm. Efè sedatif — pa kondwi apre, pa konbine ak antikoagilan.	REK

Drapo wouj · 7 jou. Nè ki pèsiste plis pase 7 jou, oswa ensomni ki pa amelyore — konsilte yon pwofesyonèl.

Enfeksyon Po ak Blesi

Pwotokòl ijyèn: lave blesi a ak dlo bouyi ak savon anvan chak aplikasyon.

Plant	Preparasyon dokimante	TRAMIL
Fèy Acalypha Acalypha arvensis	Dekoksyon 30g fèy / 1L, bouyi 5 min veso louvri, lave epi konprese zòn nan 3 fwa/jou.	REK
Lyann mòl Cissus verticillata	Pou absè ak gangliyon: fèy tyèd kraze, aplike dirèkteman, kouvri ak twal pwòp, chanje 2 fwa/jou.	REK

Drapo wouj · 5-8 jou. Enfeksyon po plis pase 5 jou, absè/gangliyon plis pase 5-8 jou, oswa nenpòt siy anflamasyon k ap grandi ak lafyèv — wè yon doktè. Pa pou fanm ansent oswa timoun anba 3-5 an selon plant la.

Doulè Jwenti

Sa yo se itilizasyon topik (sou po a) — pa konfonn ak fòm oral yo.

Plant	Preparasyon dokimante	TRAMIL
Lwil kokoye Cocos nucifera	Aplike lwil la lokalman, masaje jwenti a 3-4 fwa/jou.	REK
Chapantye Justicia pectoralis	Pou frap ak antòch: lave plant antye fre, kraze, aplike sou zòn nan, kouvri, repete 4 fwa/jou.	REK

Drapo wouj · 7 jou. Siy enfle ki grandi vit, chalè fò, oswa doulè ki pa amelyore apre 7 jou — konsilte yon doktè pou elimine yon kòz ki grav.

Ki lè pou wè yon doktè

Kondisyon	Limit anvan wè doktè	Atansyon patikilye
Djare	2 jou (adilt) · 1 jou (timoun)	Dezidratasyon = ijans
Tous, Grip ak Rim	Touse 5 jou · Grip/Rim 7 jou	Respirasyon difisil = ijans
Lafyèv	2 jou	Pi grav lakay timoun piti
Ensomni ak Nève	7 jou	Pa kondwi apre chapantye
Enfeksyon Po ak Blesi	5-8 jou	Chalè/gonfleman k ap grandi
Doulè Jwenti	7 jou	Sèlman itilizasyon topik

Prensip jeneral: nenpòt plant isit se yon konpleman pou swen medikal — pa yon ranplasman. Pifò pa rekòmande pandan gwosès, laktasyon, oswa lakay timoun piti san konsèy. Toujou di doktè w ki plant w ap pran. Sous: TRAMIL (tramil.net).